Herken je dat gevoel? Je moet met je kind naar de dokter voor een vaccinatie of onderzoek, en je voelt de spanning al in je eigen lijf. Je handen zijn wat klam, je hartslag gaat omhoog en je probeert krampachtig vrolijk te doen.
Misschien zie je er tegenop omdat het eerder tot een hoop tranen heeft geleidt... of omdat je misschien zelf vervelende ervaringen hebt gehad en daardoor spanning ervaart.
Het is volkomen logisch dat je dit voelt, maar wist je dat jouw kind jouw spanning feilloos overneemt?
Emoties zijn besmettelijk
Als anesthesiemedewerker in een academisch kinderziekenhuis zag ik dit dagelijks: de emoties van ouders zijn besmettelijk voor een kind. Ik zag veel ouders die zich hulpeloze toeschouwers voelden en volledig dichtklapten, waarna het kind ook in tranen uitbarstte.
Maar het goede nieuws is: dit geldt ook voor jouw rust!
Ik zag dat ouders die er ontspannen stonden en die wél wisten hoe ze hun kind konden begeleiden, die rust echt konden overbrengen. Het was dan vaak 'zo gepiept'.
Wat het onderzoek zegt: Minder angst voor jou én je kind
Het is niet alleen mijn eigen ervaring. Recent onderzoek van het Radboudumc naar 'Therapeutische Communicatie' laat iets prachtigs zien.
Wanneer ouders leerden hoe ze effectief konden communiceren tijdens een medische handeling, daalde niet alleen de angst bij het kind. De ouders rapporteerden zelf ook significant minder angst.
Door te weten wat je moet zeggen en hoe je je kind kunt begeleiden, krijg je de regie terug. En zodra jij je een coach voelt in plaats van een machteloze toeschouwer, zakt je eigen stressniveau direct, en dus ook die van je kind!
Waarom jouw houding de sleutel is
Kinderen kijken naar hun ouders om te checken of een situatie veilig is. In de medische wereld noemen we dit 'social referencing'.
- Jouw spanning zegt: "Dit is gevaarlijk, ik ben ook bang."
- Jouw rust zegt: "Dit is spannend, maar we kunnen dit aan. Het is veilig."
In de jaren dat ik kinderen begeleidde op de operatiekamer, zag ik dat een ontspannen ouder het allerbeste 'medicijn' was.
Onderzoek laat ook zien dat de procedure gemiddeld 2,5 minuut korter duurt en dat het kind met veel meer comfort de afspraak doorkomt. Hoe fijn is dat?
Hoe stop je de cirkel van angst?
Het begint bij zelfzorg in de behandelkamer. Je hoeft niet perfect te zijn, maar deze kleine stappen helpen:
- Bereid jezelf voor: Weet wat er gaat gebeuren. Onbekendheid voedt jouw angst, en jouw angst voedt die van je kind.
- Focus op je ademhaling: Een rustige en juiste uitademing verlaagt je eigen hartslag. Je kind voelt dit, zeker als ze bij je op schoot zitten.
- Gebruik helpende taal: Door positieve, sturende woorden te gebruiken (zoals we in de 'Helpende-taal-methode' leren), focus je je brein op de oplossing in plaats van op de angst. lees ook dit artikel voor meer tips over helpende taal.
Word de rots in de branding
Je hoeft het niet alleen te doen. Ik heb mijn jarenlange ervaring in het ziekenhuis in combinatie met velen wetenschappelijke onderzoeken vertaald naar simpele technieken die jij als ouder thuis en in bij de dokter of het ziekenhuis kunt toepassen.
Zo word jij de coach die je kind nodig heeft en gaan jullie voortaan samen ontspannen naar de dokter.
Over de auteur: Laura Veen
Laura werkte 12 jaar lang als anesthesiemedewerker en verpleegkundige in onder andere het Wilhelmina Kinderziekenhuis (WKZ), het UMC en het Centraal Militair Hospitaal (CMH).
Ze stond letterlijk naast de kinderen in de operatiekamer en zag dagelijks de impact van medische angst.
Vanuit haar medische expertise én haar moederhart, richtte ze de app 'Ontspannen naar de dokter' op waarmee ze ouders en kinderen helpt om elke medische ingreep te transformeren van strijd naar ontspanning.